Những thám tử chuyên nghiệp của tờ Spotlight

0

Năm 2002, loạt bài điều tra về nạn lạm dụng tình dục trẻ em trong các nhà thờ Công giáo ở Boston của nhóm nhà báo tờ Boston Globe tạo nên vụ chấn động toàn nước Mỹ và thậm chí cả trên thế giới. Loạt bài này sau đó đoạt giải Pulitzer báo chí hạng mục quan trọng “Phục vụ cộng đồng”.

Spotlight vì thế cũng là câu chuyện hậu trường của những nhà báo dấn thân vào những sự thật đen tối bị che đậy và thay đổi cả một hệ thống, chứ không đơn giản chỉ là những cá nhân.

Spotlight gây ấn tượng mạnh bởi cách thể hiện của nó, đi trực diện và dứt khoát vào vấn đề mà không cần lạm dụng các yếu tố câu khách. Năm 2001, nhà báo Marty Baron (Live Schreiber đóng), vốn là chủ bút tờ Miami Herald, được mời giữ chức vụ tổng biên tập tờ Boston Globe.

Ở thời điểm báo giấy đang bắt đầu chịu sự cạnh tranh thông tin khốc liệt của báo mạng, Marty quyết liệt đổi mới để giữ vị thế của báo in với những bài điều tra và bình luận chuyên sâu.

Tờ báo sẵn sàng bỏ ra hàng tuần, thậm chí vài tháng, để phóng viên thực hiện được những phóng sự tiêu điểm và có chiều sâu mà những báo mạng chạy theo thông tin nhanh gọn không thể có được.

Khi đọc được một mẩu tin trên một tờ báo khác về một vụ lạm dụng tình dục trong một nhà thờ Công giáo và một vị linh mục bị nêu đích danh, Marty đã tập hợp nhóm nhà báo điều tra Spotlight (Tiêu điểm) giỏi nghề nhất của tờ Boston Globe để phanh phui về những bí mật động trời và đáng hổ thẹn này.

Sự quyết liệt của ông tổng biên tập được sự đồng thuận lớn từ biên tập viên Walter Robinson (Michael Keaton) và nhóm phóng viên chủ lực: Michael Rezendes (Mark Ruffalo), Sacha Pfeiffer (Rachel McAdams) và Matt Carroll (Brian d’Arcy James).

Marty là người theo đạo Do Thái, trong khi hầu hết người dân tại Boston theo Công giáo, kể cả đội ngũ phóng viên biên tập của tờ báo. Ở thời điểm đó, hơn 50% bạn đọc của tờ Boston Globe đều là người Công giáo.

Với cái nhìn tỉnh táo của một người ngoài cuộc cộng với sự quyết liệt sẵn có, Marty yêu cầu nhóm Spotlight phải điều tra ra cả đường dây lạm dụng tình dục bị đức hồng y ém nhẹm và những yêu râu xanh đội lốt linh mục trong hệ 
thống nhà thờ Công giáo.

Sức mạnh của báo chí đích thực

Spotlight tiết chế tối đa những cảnh kịch tính và tránh sa vào những chi tiết giật gân, câu khách. Bộ phim giữ được sự chuẩn mực và sâu sắc của thể loại báo chí điều tra.

Máy quay trong bộ phim này đóng vai trò như những người trong cuộc, luôn bám sát từ phía sau và có mặt trong những thời khắc quan trọng nhất khi những bí mật về đường dây lạm dụng tình dục được hé lộ, kéo người xem vào cuộc và trở thành những người quan sát, người dự cuộc.

Dựng phim và âm nhạc cũng đóng vai trò kép, nâng dần cảm xúc của người xem đồng cảm với sự quyết liệt của nhóm nhà báo.

Nổi bật trong nhóm phóng viên bám sát vụ này là hai nhà báo Michael Rezendes và Sacha Pfeiffer – một khôn khéo bám sát đối tượng có thể cung cấp nguồn tin mật, một nhẫn nại tìm kiếm và động viên những nạn nhân của các vụ lạm dụng tình dục lên tiếng.

Diễn xuất tinh tế của hai diễn viên Mark Ruffalo và Rachel McAdams càng tăng thêm độ thuyết phục trong sự dấn thân của nhân vật. Cả hai đều được đề cử Oscar 2016 cho nam, nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Khi những bí mật được đưa ra ánh sáng, nhóm Spotlight càng có thêm động lực để điều tra và đôi lúc họ không chỉ là những nhà báo, mà còn là những thám tử. Họ phát hiện tình trạng lạm dụng tình dục trẻ em trong các nhà thờ không chỉ diễn ra ở Boston mà còn khắp nước Mỹ, thậm chí trên khắp thế giới và cả trong Vatican.

Họ điều tra ra con số gần 6% trong tổng số 1.500 vị linh mục ở Boston từng lạm dụng tình dục trẻ em và khi bị phát hiện, họ được thuyên chuyển sang nhà thờ khác và tiếp tục hành vi đồi bại mà không ai dám nói tới.

Sau rất nhiều tháng điều tra, cuối cùng nhóm Spotlight đã đưa danh sách 87 vị linh mục ra ánh sáng. Hơn 600 bài báo về vụ án này gây chấn động khắp nước Mỹ và đánh động khắp thế giới. Danh sách những vị linh mục lạm dụng tình dục tiếp tục được phát hiện trong hàng ngàn nhà thờ toàn cầu…tham tu chuyen nghiep spotlight

Bộ phim khép lại với chiến thắng thuộc về công lý, danh sách hàng trăm nhà thờ có linh mục bị phát hiện lạm dụng tình dục hiện lên ở cuối phim mà không cần phải vạch mặt cụ thể một vị linh mục nào.

Sự tiết chế đầy tinh tế của bộ phim càng làm nổi bật sức mạnh của báo chí, sức mạnh của tài năng và phẩm cách của những nhà báo đích thực.

Spotlight là một bộ phim mà bất cứ ai làm báo hoặc quan tâm đến báo chí đều cần xem!

Một sự lạm dụng tâm linh

Trong một đoạn đối thoại giữa nhóm phóng viên Spotlight với một nạn nhân bị lạm dụng tình dục từ nhiều năm trước, người xem hiểu thêm được những tổn thương khó hàn gắn của những đứa trẻ bị lạm dụng.

“Các vị linh mục đã lợi dụng chức danh tu sĩ để hiếp dâm trẻ em, cả bé trai và bé gái. Với những gia đình nghèo, tôn giáo có ý nghĩa rất lớn nên những đứa trẻ bị biến thành những nạn nhân của đức tin. Làm sao bọn trẻ dám nói không với Chúa? Vậy nên phải hiểu đây không chỉ là những lạm dụng về thể chất, mà còn là sự lạm dụng về tâm linh nữa.

Nhiều đứa trẻ bị lạm dụng tình dục mất lòng tin với Chúa, tìm đến với thuốc phiện, với chất kích thích và thậm chí nhảy cầu tự tử. Nhưng không 
ai quan tâm tới chúng cả”.